Etika në Media dhe Komunikim

Remi Hasani

Etika përfaqëson vlerat morale, parimet dhe principet. Këto fjalë kaq të mëdha e të bukura janë arsyeja pse etikës në media dhe komunikim duhet t’i kushtohet rëndësi jashtëzakonisht e madhe, në mënyrë që të ndikojë në edukimin e shoqërive. Sigurisht, duhet të ketë kontroll mbi çfarë fjalësh postohen ose çfarë fotografish dhe videosh shpërndahen, pasi këto të dyja – fjala dhe pamja – janë baza e përçimit dhe marrjes së informacionit te qenia njerëzore. Duhet të luftohet shumë në mënyrë ligjore fenomeni i dezinformimit, pasi kjo është pikërisht e kundërta absolute e etikës dhe gjëja më negative që ndikon drejtpërdrejt në vlerat morale të një shoqërie.

Besoj se shtetet kanë bërë shumë mirë duke ngritur institucione që mbikqyrin mediat, sa i përket etikës, dezinformimit dhe keqinformimit. Ky kontroll sjell një informacion më të saktë për ne, në mënyrë që të zhvillohemi si individë, duke marrë njohuritë e duhura. Duke qenë se edukimi i njeriut nis që në moshën e hershme, atëherë përbën një problem të madh mosha e lejuar në media të ndryshme. Mediat më problematike që përmbajnë gjuhë urrejtjeje, fjalë ofenduese dhe shumë lirshmëri të pakontrolluar të informacionit janë rrjetet sociale, si Snapchat ose TikTok.

Është shumë e lehtë për një fëmijë dhe sidomos për një adoleshent të ketë një llogari në këto rrjete. Ato, për mua, në shumicën e rasteve, përçojnë anti-vlera më shumë sesa vlera morale. Kjo sjell pasoja në formimin e fëmijëve dhe individëve, duke themeluar një karakter që, në moshë të hershme, do të jetë shumë e vështirë të ndryshohet për mirë në moshë madhore.

Po pse fëmijët dhe adoleshentët janë më të prirur të ndjekin media me anti-vlera dhe jo media që përçojnë etikën? Kjo ndodh sepse në këtë moshë, vetë stadi i zhvillimit të tyre nuk mendon shumë për të nesërmen apo pasojat e të ardhmes. Ata jetojnë në të tashmen dhe kërkojnë argëtim, më shumë sesa të ulen të shohin libra shkollorë ose të lexojnë media që përçojnë vlera etike dhe informacion të saktë, formues për karakterin e tyre dhe për rritjen e inteligjencës dhe vlerave morale të qenies së tyre.

Kështu, nëse duam të kemi dhe të përçojmë etikën në media, duhet ta nisim që nga thelbi, duke u bazuar në stadet e zhvillimit të njeriut. Çfarë nënkuptohet është që mbrojtja ndaj mediave joetike duhet të jetë në maksimum në moshën e fëmijërisë dhe adoleshencës. Institucionet përkatëse duhet të jenë shumë herë më të ashpra në këto moshë, në mënyrë që të kemi një shoqëri me vlera sa më të larta.

Por jo gjithmonë duhet t’i lejojmë të tjerët të vendosin kufijtë se çfarë mund të shohim ose jo. Shpeshherë ne jemi më të prirur të hedhim fajin te të tjerët sesa të punojmë me veten tonë. Ne duhet të punojmë çdo ditë për t’u përmirësuar. Kështu, media është një nga burimet kryesore sa i përket kësaj çështjeje në epokën moderne. Duke filluar nga unë, i pari që po e shkruaj këtë, por edhe unë jam ai që duhet të kaloj në veprim. Kritikën për median duhet ta bëjmë në mënyrë që të marrim informacionin e duhur.

Pasi ta kem këtë informacion, duhet të këshilloj miqtë, shokët dhe çdo person që mundem, në mënyrë që të ndryshojmë diçka, sado të vogël, që mund të bëhet e madhe. Nëse secili prej nesh e bën këtë, atëherë nuk kemi pse të presim nga kryetarët tanë të shteteve që të krijojnë një shoqëri të mirë për ne, por do të jemi ne shumica që do ta krijojmë atë shoqëri të mirë. Çfarë dua të them është se secili prej nesh duhet të jetë një “institucion” supervizimi të medias, në mënyrë figurative. Nuk kemi pse të presim që institucionet përkatëse të bëjnë

gjithçka për ne. Pra, një rol kyç në përmirësimin e etikës në media fillon nga vetë ne. Siç tha dikush: “Nuk janë gjërat e mëdha që ndryshojnë botën, por gjërat e vogla të mira që bëjnë shumica çdo ditë të jetës së tyre.”